{"id":2852,"date":"2016-10-27T18:10:20","date_gmt":"2016-10-27T12:10:20","guid":{"rendered":"http:\/\/tamyr.org\/?p=2852"},"modified":"2016-10-27T18:10:20","modified_gmt":"2016-10-27T12:10:20","slug":"gulzada-temenova-gulzada-temenova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tamyr.org\/?p=2852","title":{"rendered":"Gulzada Temenova. \u015eiire \u00c2\u015f\u0131k Kazak \u015fairi, Auezhan Kodar&#8217;\u0131n an\u0131s\u0131na. T\u00fcrk\u00e7e Sayfas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong><em>T\u00fcrk\u00e7e Sayfas\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Gulzada Temenova<\/strong><br \/>\n<strong> El-Farabi Kazak Mill\u00ee \u00dcniversitesi<\/strong><br \/>\n<strong> \u015earkiyat Fak\u00fcltesi<\/strong><br \/>\n<strong> T\u00dcRKSOY b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u015eiire \u00c2\u015f\u0131k Kazak \u015fairi, Auezhan Kodar&#8217;\u0131n an\u0131s\u0131na<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Ben senin o\u011flun de\u011filim, ama yine de seninim.<\/em><br \/>\n<em> Bir c\u00fczzaml\u0131 gibi beklemektedir beni Vatan\u0131m.<\/em><br \/>\n<em> Durgunlu\u011fa mahkum edilmi\u015ftir halk\u0131m,<\/em><br \/>\n<em> Ve ben de onun zihnini uyand\u0131raca\u011f\u0131m.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em>Kan\u0131m\u0131zda eski bir ya\u015fam k\u0131vran\u0131rken,<\/em><br \/>\n<em> Bu ceza, niye bana verilmi\u015ftir?<\/em><br \/>\n<em> Kazaklar i\u00e7in ben, c\u00fcretkar bir k\u00e2firken,<\/em><br \/>\n<em> Ruslar i\u00e7in ise, apoletli vah\u015fiyim.<\/em><br \/>\n<em> (A.Kodar\u2019\u0131n &#8220;St. Petersburg\u2019daki \u00c7okan&#8221; adl\u0131 \u015fiirinden al\u0131nt\u0131)<\/em><\/p>\n<p>Auezhan Abdirahmano\u011flu Kodar, 1958 y\u0131l\u0131n\u0131n 12 haziran\u0131nda K\u0131z\u0131l Orda b\u00f6lgesi Karmak\u015f\u0131 il\u00e7esi, Karmak\u015f\u0131 k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015ftir. 1982 y\u0131l\u0131nda Kazak Milli \u00dcniversitesi\u2019nin Hukuk Fak\u00fcltesinden mezun olmu\u015ftur ve Felsefe \u0130limleri aday\u0131d\u0131r.<br \/>\n1982-1985 y\u0131llar\u0131nda K\u0131z\u0131l Orda b\u00f6lgesi Karmak\u015f\u0131 il\u00e7esi y\u00f6netim kurulu ba\u015fkan\u0131n\u0131n Gen\u00e7lik Komisyonu Sekreteri, 1986 y\u0131l\u0131nda \u00fclke genelinde ger\u00e7ekle\u015fen &#8220;Jiger&#8221; yarat\u0131c\u0131 gen\u00e7lik festivalinde \u00f6d\u00fcl sahibi olmu\u015ftur. 1988 y\u0131l\u0131nda SSCB Yazarlar Birli\u011fi \u00fcyesi olarak kabul edilmi\u015ftir. 1989-1994 y\u0131llar\u0131nda Kazakistan Yazarlar Birli\u011fi yan\u0131ndaki edebi \u00e7eviri ve edebi ili\u015fkiler edit\u00f6r\u00fc ba\u015f heyetinde Rus b\u00f6l\u00fcm\u00fc ba\u015fkan\u0131, 1994 y\u0131l\u0131ndan itibaren Kazakistan halk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki &#8220;Alt\u0131n \u00c7a\u011f&#8221; halk derne\u011finin ba\u015fkan\u0131, 1995-1997 y\u0131llar\u0131nda M.O. Auezov ad\u0131ndaki Kazak Akademik Drama Tiyatrosu Sanat Kurulu \u00dcyesi olmu\u015ftur. 1997-1998 y\u0131llar\u0131nda Alman Tiyatro Akademisi&#8217;nde felsefe tarihi \u00fczerine dersler okumu\u015f ve 1999-2001 y\u0131llar\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda Soros Vakf\u0131 Kazakistan Uluslararas\u0131 Fonu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00fcyesi, 1999 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak &#8220;Tam\u0131r&#8221; dergisinin kurucusu ve yaz\u0131 i\u015fleri m\u00fcd\u00fcr\u00fc olmu\u015ftur. Aral\u0131k 2002&#8217;de, Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Kitle \u0130leti\u015fim Ara\u00e7lar\u0131 Konseyi \u00fcyesi olur. 2006 y\u0131l\u0131ndan, &#8220;Avrasya Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc&#8221; Rusya-Kazakistan Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Dan\u0131\u015fman\u0131, May\u0131s 2006&#8217;da, Sanat ve K\u00fclt\u00fcr Politikalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc m\u00fcd\u00fcr\u00fc olmu\u015ftur.<br \/>\n&#8220;Astana&#8221; madalyas\u0131 (1998) ve &#8220;Feraset&#8221; ni\u015fan\u0131n\u0131n (2006), Uluslararas\u0131 &#8220;Ala\u015f&#8221; ve N.V. Gogol &#8220;Triumph&#8221; \u00f6d\u00fcllerinin sahibidir. &#8220;Ekoloji&#8221; Ulusal Akademisi&#8217;nin akademisyenidir.<br \/>\n<!--more\u0427\u0438\u0442\u0430\u0442\u044c \u0434\u0430\u043b\u0435\u0435--><\/p>\n<p>Auezhan Kodar eserleri 1985 y\u0131l\u0131ndan ba\u015flayarak Kazakistan ve Sovyetler Birli\u011fi bas\u0131n\u0131nda yer almaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ayezhan Kodar kendi eserlerini Kazak\u00e7a ve Rus\u00e7a olarak kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r ve ayn\u0131 zamanda ikidilli\/ bilingual, klasik bir \u00e7evirmendir. Edebi, akademik ve bilimsel \u00e7eviriler, Auezhan Kodar yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olmu\u015ftur. Yay\u0131nlar\u0131n\u0131n birinde Auezhan Kodar, &#8220;\u00c7eviride en \u00f6nemli \u015fey, \u00e7eviri stratejisidir. Benim kendi \u00e7eviri ilkelerime de\u011finecek olursak, \u00f6ncelikle \u00e7eviride, metni ince ayr\u0131nt\u0131s\u0131na kadar anlamak zorunda oldu\u011funu kavraman \u00e7ok \u00f6nemlidir&#8221; diye \u00e7evirinin \u00e7ok hassas ve olduk\u00e7a zor bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu belirtmi\u015ftir. \u00c7evresince, her iki dilde ayn\u0131 derecede \u00f6zg\u00fcrce yazan tek ayd\u0131n olarak bilinen yazar, Kazak\u00e7adan Rus\u00e7aya, Rus\u00e7adan Kazak\u00e7aya \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 \u00e7eviriler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela, Kazak\u00e7adan Rus\u00e7aya Kazaklar aras\u0131nda \u00e7ok bilinen Mahambet, K\u0131z\u011f\u0131\u015f Ku\u015f, Oray da Boray Kar Jausa, Seviyorum, Gizem, Ma\u011fjan\u2019\u0131n G\u00fcls\u00fcm, Abay\u2019\u0131n ve daha bir\u00e7ok \u015fairin \u015fiirlerini terc\u00fcme etmi\u015ftir. Rus\u00e7adan Kazak\u00e7aya ise Joseph Brodsky\u2019den &#8220;Roma\u2019l\u0131 Bir Arkada\u015fa Mektup Yaz\u0131yorum&#8221;,<br \/>\nAleksander Pu\u015fkin\u2019den &#8220;Harika Bir An\u0131 Hat\u0131rl\u0131yorum&#8221;, &#8220;F\u0131rt\u0131na Sisle Kaplay\u0131p G\u00f6kleri&#8221;, Sergey Yesenin\u2019in baz\u0131 \u015fiirleriyle birlikte epey terc\u00fcmeleri mevcuttur. Kazak\u00e7aya E. Zamiyatin\u2019in &#8220;Atilla&#8221; dram\u0131n\u0131, M.Haidegger, Jos\u00e9 Ortegga y Gasset ve Gilles Deleuze\u2019nin ve ba\u015fka da yabanc\u0131 filozoflar\u0131n felsefi eserlerini (2002), \u015evitters\u2019in \u015fiirlerini, Rus\u00e7aya Orta\u00e7a\u011f halk \u015fairlerinin, Abay, Ma\u011fjan Jumabayev, J. Jak\u0131pbayev\u2019in eserlerini \u00e7evirmi\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda &#8220;Bat\u0131 felsefesi Antolojisi\u2019nin&#8221; yazar\u0131d\u0131r ve d\u00fczenleyicisidir. &#8220;K\u00fclt\u00fcrel Miras&#8221; devlet program\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde Kazak\u00e7aya D\u00fcnya K\u00fclt\u00fcr Bilgilerinin iki cildini \u00e7evirmi\u015ftir.Bununla birlikte k\u00fclt\u00fcr ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla da \u00f6ne \u00e7\u0131kan yazar, \u015fiir ve s\u00f6z ustas\u0131 da olmu\u015ftur.<br \/>\nKazak\u00e7a olarak Auezhan Kodar\u2019\u0131n &#8220;Kana\u011fat Ka\u011fanat\u0131&#8221; (Kanaat Hakanl\u0131\u011f\u0131) serisi (1994) ve &#8220;Oraluw&#8221; (D\u00f6n\u00fc\u015f) (2006) adl\u0131 iki eseri yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 zamanda Kazak dilinde yay\u0131mlanan &#8220;K\u00fclt\u00fcr S\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fc&#8221; (2001) yazarlar\u0131ndan biridir.<br \/>\nRus\u00e7a olarak, &#8220;Tu\u011fan K\u00fcn&#8221;( Do\u011fum g\u00fcn\u00fc), &#8220;Akedildin ant\u0131&#8221; (Akedil\u2019in Yemini) oyunlar\u0131n\u0131n (1986), &#8220;Kanatt\u0131 \u00d6rnek&#8221; (Kanatl\u0131 Anlat\u0131m) (1990), &#8220;Abay (\u0130brahim) Kunanbayev&#8221; setinin (1996), &#8220;Eske Almauw \u015eenberi&#8221; (Hat\u0131rlamama Dairesi) (1998), &#8220;Kazak Adebiyetinin Tarih\u0131na \u015eoluw&#8221; (Kazak Edebiyat\u0131 Tarihine Genel Bir Bak\u0131\u015f) (1999), &#8220;Step Bilgisi: K\u00fclt\u00fcrel \u0130nceleme Denemeleri&#8221; (2002), &#8220;Varl\u0131k \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131&#8221; (2006) ve Kazak \u015eiirinin be\u015f asr\u0131n\u0131 ele alan &#8221; Auezhan Kodar \u00c7evirileriyle Kazak \u015fiirinin Antolojisi&#8221; (2006) eserlerinin yazar\u0131d\u0131r. Bunun yan\u0131 s\u0131ra \u0130ngilizceye \u00e7evrilen &#8220;Harabe \u00c7i\u00e7ekleri&#8221; (2004), &#8220;Korkut\u2019un Ger\u00e7ekleri&#8221;, &#8220;D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc Olmayan E\u015fik&#8221; adl\u0131 daha bir\u00e7ok denemeleriyle eserleri mevcuttur. Kendi yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirleri \u0130ngiliz, Kore ve Ukrayin dillerine \u00e7evrilmi\u015ftir.<br \/>\nAuezhan Kodar, &#8220;Do\u011fu ile Bat\u0131 kavram\u0131, iki farkl\u0131 manevi olguyu tan\u0131mlayan kavramd\u0131r. Do\u011fu\u2019da birlik ve beraberlik, saf manev\u00ee olgular aray\u0131\u015f\u0131 hakimken, Bat\u0131 ise bireysel bilincin temsilcisidir ve bilim, teknoloji, sosyal kalk\u0131nma modelidir. Fakat bizler, k\u00fcreselle\u015fme \u00e7a\u011f\u0131nda, yani \u00f6zg\u00fcrce kavu\u015fma, serbest eri\u015fime dayal\u0131 modern bir \u00e7a\u011fda ya\u015f\u0131yoruz ve di\u011ferlerinin farkl\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131\u011f\u0131n anda kendini daha iyi tan\u0131y\u0131p, anlayabilirsin ve kendi de\u011ferlerinin fark\u0131na varabilirsin. Bizler, milli k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011fumuz zaman, onu di\u011fer hi\u00e7bir k\u00fclt\u00fcrle k\u0131yaslamayarak, yerel, sadece k\u0131rsal bir olgu olarak ortaya koymaktay\u0131z. Bu sebeple, hatta yaz\u0131l\u0131 edebiyat\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nde gelen temsilcileri bile tarihte birer folklorik de\u011fer olarak kalmaya devam eder. Benim amac\u0131m, Kazak k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc Do\u011fu-Bat\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131 i\u00e7inde analiz etmek ve bizim b\u00fcy\u00fck \u015fair ve yazarlar\u0131m\u0131z\u0131, filozoflar\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr\u00fcne etki eden \u015fahsiyetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak incelenmektir. \u0130\u015fte, o zaman bizler, kendi ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 g\u00f6rebilecek ve daha fark\u0131na varamad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kusurlar\u0131m\u0131z\u0131n fark\u0131na var\u0131p, gelece\u011fimize \u0131\u015f\u0131k tutabiliriz&#8221; diye, Do\u011fu-Bat\u0131 sentezi i\u00e7inde Kazak halk\u0131n\u0131n manevi ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerine \u00f6nem verdi\u011fini ve Kazak edebiyat\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131l\u0131p, edebiyat\u0131n\u0131 ve edebiyat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 tan\u0131tmas\u0131 yolunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini hep dile getirmi\u015ftir. O, kendi halk\u0131n\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve de\u011ferlerini art\u0131 ve eksileriyle birlikte sevmi\u015ftir ve ya\u015fam\u0131 boyunca Kazak \u015fair ve yazarlar\u0131n\u0131 amac\u0131nda da dile getirdi\u011fi gibi d\u00fcnyaca tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fair ve yazarlarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak, onlar\u0131n hakketti\u011fi de\u011feri g\u00f6rmeleri yolunda \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131p, yaz\u0131lar yazm\u0131\u015f, tlevizyon ve radyo programlar\u0131nda kitlelere anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Mesela, &#8220;Do\u011fu ve Bat\u0131 Farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Abay ve Nietzsche&#8221;, &#8220;Magjan ve Rus sembolizmi&#8221;, &#8220;Kazak \u015fairi Muka\u011fali Makatayev ile \u0130talyan \u015fair Dante Alighieri\u2019nin Sanat \u00dczerine Diyalo\u011fu&#8221;, &#8220;Ciyembet C\u0131rauw ile A\u015fil (Akhilleus) ya da Orta\u00e7a\u011f C\u0131rauwlar \u015eiiri Hakk\u0131nda Birka\u00e7 S\u00f6z&#8221;, &#8220;Cumatay (Jak\u0131pbaev) ve Catullus ya da Lirik \u015eiirin Kusursuz Prensleri&#8221;, &#8220;Habil ile Kabil veya Do\u011fu ile Bat\u0131 Ekseninde G\u00f6\u00e7ebelerle Yerle\u015fik \u0130nsanlar\u0131n Farkl\u0131l\u0131klar\u0131&#8221;, &#8220;Abay Sanat\u0131 ve G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Abay Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Hakk\u0131nda&#8221;, &#8220;T\u00fcrk Felsefesi&#8221;, &#8220;Modern sanat&#8221; gibi edebi ve fikr\u00ee yaz\u0131lar\u0131, okunmaya de\u011fer ve edebi a\u00e7\u0131dan olduk\u00e7a ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bilgi ve birikimler i\u00e7ermektedir. Ayezhan Kodar\u2019\u0131n \u00f6zellikle &#8220;Abay&#8221; adl\u0131 denemeleri ve Abay \u015fairli\u011fiyle felsefesi ile ilgili g\u00f6r\u00fc\u015fleri, Ulu Kazak \u015eairi Abay\u2019\u0131 yeniden, bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan tan\u0131mam\u0131za vesile olmaktad\u0131r.<br \/>\nBu yaz\u0131m\u0131zda k\u0131saca tan\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z yazar\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck bir edebi de\u011fer ta\u015f\u0131yan \u015fiirleri, denemeleri, edebiyat ve \u015fiir \u00fczerine yazd\u0131klar\u0131 yaz\u0131lar\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, felsefi fikirleri, \u00e7eviri alan\u0131nda edindi\u011fi tecr\u00fcbelerini payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131lar\u0131 ilerleyen zamanlarda ayr\u0131 ayr\u0131 ele al\u0131narak incelenmesi ve de\u011ferlendirilmesi gerekir kan\u0131s\u0131nday\u0131z.<br \/>\n2016 y\u0131l\u0131n\u0131n 9 temmuzunda erken kaybetti\u011fimiz Kazak halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u015fahsiyeti olan Auezhan Kodar\u2019\u0131n yeri doldurulamayacakt\u0131r ve arkas\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 eserlerinin daha nice edebiyat ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131na ve edebiyat severlere ilham verece\u011finden eminiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk\u00e7e Sayfas\u0131 Gulzada Temenova El-Farabi Kazak Mill\u00ee \u00dcniversitesi \u015earkiyat Fak\u00fcltesi T\u00dcRKSOY b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6\u011fretim \u00fcyesi \u015eiire \u00c2\u015f\u0131k Kazak \u015fairi, Auezhan Kodar&#8217;\u0131n<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[104,74],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2852"}],"collection":[{"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2852"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2852\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tamyr.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}